Gezgin Fikir Durağı Yazılar

Zemheri Kaç Gün Sürer? En Soğuk Mevsimin Ardındaki Bilim, Gelenek ve İnsan Hikâyeleri Çocukken büyüklerimizin dilinden düşmezdi: “Zemheri bastırdı, dikkat et!” Soğuk gecelerde sobanın çıtırtısını dinlerken bu kelime kulağımıza biraz korkutucu, biraz da gizemli gelirdi. Peki zemheri gerçekten nedir, kaç gün sürer ve neden hâlâ dilimizde bu kadar güçlü bir yer tutar? Bu yazıda hem tarihsel hem de bilimsel verilerle bu özel dönemi keşfederken, insan hayatına dokunan sıcak hikâyelerle de yolculuğumuzu zenginleştireceğiz. Zemheri Nedir? Bir Mevsimden Fazlası “Zemheri” kelimesi Farsça kökenlidir: “zem” (soğuk) ve “her” (çok) kelimelerinin birleşimiyle oluşur ve “çok soğuk zaman” anlamına gelir. Anadolu’da halk arasında zemheri, yılın…

Uygunluk Kuramı Kime Aittir? Bir Hikâyenin İçinde Anlamı Keşfetmek Merhaba sevgili okur, Bazı kavramlar vardır ki, ilk duyduğumuzda akademik bir terim gibi gelir kulağa. Fakat onları biraz deşince, aslında hayatın tam ortasında olduklarını fark ederiz. “Uygunluk kuramı” da işte tam olarak böyle bir kavram… Bugün sana sadece bu kuramın kime ait olduğunu anlatmakla kalmayacağım; aynı zamanda bu teorinin nasıl bir yaşam felsefesine dönüşebileceğini bir hikâyeyle göstereceğim. Hazır mısın? O zaman gel, bu yolculuğa birlikte çıkalım. — Bir Tesadüf Değil, Bir Uyum: Uygunluk Kuramı’nın Doğuşu Uygunluk kuramı, dilbilim ve iletişim alanında önemli bir yer tutar ve 1980’lerde Dan Sperber ve Deirdre…

Atın Yavaş Yürüyüşüne Ne Denir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikoloğun Meraklı Girişi Davranışların ardında ne yatıyor? Birçok insan, çevresindeki dünyayı, duyguları, düşünceleri ve sosyal ilişkileri yalnızca gözlemler ve deneyimlerle şekillendirir. Ancak bir psikolog olarak, en sıradan gibi görünen bir davranış bile derin bir anlam taşır. Bugün, “Atın yavaş yürüyüşüne ne denir?” sorusunu sormak, aslında daha büyük bir merakın parçası. Bir atın yavaş yürüyüşü, sadece fiziksel bir hareket olmanın ötesindedir. Bu, duyguların, bilinçli düşüncelerin ve toplumsal bağların birleştiği bir süreçtir. Bu yazıda, bir atın yavaş yürüyüşü üzerinden, insan davranışlarını anlamak için bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji…

Tarım Gübresi Neden Yapılır? Geleceğin Toprağında Fikir Tohumları Ekme Zamanı Bazen bir bahçeye bakar ve “Toprak neden bu kadar susamış gibi görünüyor?” diye düşünürsünüz. Belki de işin sırrı su değildir. Belki de toprak, onu geleceğe taşıyacak besinleri bekliyordur. İşte ben de tam bu noktada sizlerle beyin fırtınası yapmak istiyorum: Tarım gübresi neden yapılır ve gelecekte bu sorunun cevabı nasıl evrilebilir? 🌱 Toprağın Kalbine Besin Taşımak Tarım gübresi, en temel anlamıyla bitkilerin büyümesi için gerekli olan besin maddelerini toprağa kazandırmak amacıyla yapılır. Toprak, zamanla içindeki mineralleri kaybeder; tıpkı insan vücudunun vitamin ve minerallere ihtiyaç duyması gibi. Azot (N), fosfor (P) ve…

Sağlıklı Yağlar Hangileri? Bilimin Işığında, Sofradan Geleceğe Uzanan Bir Yolculuk Bir itirafla başlayayım: Yağ meselesine tutkuyla bağlıyım. Çünkü her lokmada gizli bir hikâye var—zeytinliğin rüzgârı, denizin kokusu, toprağın verdiği bereket… “Sağlıklı yağlar hangileri?” sorusu sadece etiket okumakla sınırlı değil; tarih, bilim ve mutfak kültürünün buluştuğu bir tartışma alanı. Gelin, birlikte bilimsel merceği takalım; ama dili sade, sohbeti samimi tutalım. Yağların Kısa Tarihi: Şeytanlaştırmadan Bilgilendirmeye Bir zamanlar “yağsız” ürünler sağlığın simgesiydi; şimdi biliyoruz ki mesele miktar kadar türü de. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), toplam enerji alımında doymuş yağların payının düşük tutulmasını, trans yağların ise neredeyse tamamen hayatımızdan çıkarılmasını öneriyor. Yerine doymamış…

Patent Ücreti Kaç TL? 2025’te Türkiye’den Dünyaya Uzanan Sıcak Bir Yolculuk Bir fikrin kalp atışı vardır; atölyede, laboratuvarda, mutfakta, hatta bir kahve molasında… O nabzı duyduğun anda aklına düşen ilk sorulardan biri de şudur: “Patent ücreti kaç TL, gerçekten altından kalkabilir miyim?” Gel, bu soruyu arkadaş arasında konuşur gibi; kökenleriyle, bugünün gerçekleriyle ve yarının ihtimalleriyle birlikte ele alalım. Hem Türkiye’deki rakamları netleştirelim hem de EPO, WIPO/PCT ve USPTO penceresinden büyük resme bakalım. Hızlı özet (Türkiye, 2025): Patent başvuru ücreti 520 TL. Araştırma raporu 2.020 TL (birey/üniversite için; standart 4.130 TL). İnceleme raporu 2.020 TL (birey/üniversite; standart 4.130 TL). Yıllık ücretler…

Mide Boşluğu Nerede? Bilimsel Bir Bakışla Keşfetmek Mide, vücudumuzun en önemli organlarından biri. Ama bazen, mideyi ne kadar iyi tanıdığımızı sorgulamak gerekiyor. Mide boşluğu nedir, nerede bulunur, ve bu bölgenin vücudumuz için rolü nedir? Belki de mide hakkında bildiklerimiz, aslında bildiğimizden çok daha fazla. Mide Boşluğu: Vücudumuzun “Depolama Alanı” mı? Mide boşluğu, adından da anlaşılacağı gibi, midenin içinde bulunan bir boşluk alanıdır. Ancak bu “boşluk”, aslında tamamen boş değildir. Mide, vücutta yiyecekleri işleyip sindiren önemli bir organdır ve bu işlevi yerine getirirken oldukça genişleyebilir. İşte bu genişleme, mide boşluğunu oluşturur. Ancak, bu boşluk yalnızca bir depolama alanı değil, aynı zamanda…

Kuru Kayısı Gaz Yapar mı? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Kuru kayısı, hem lezzeti hem de besin değeriyle sıkça tercih edilen bir kuru meyvedir. Ancak bu tatlı, sağlıklı atıştırmalık hakkında herkesin kafasında bir soru olabilir: “Kuru kayısı gaz yapar mı?” Bu soru, özellikle sindirim sistemi hassasiyetleri olanlar ve doğal beslenmeye önem verenler için önemli bir konu. Peki, kuru kayısı gerçekten gaz yapar mı, yoksa sadece sindirim üzerinde farklı etkiler mi gösterir? Bu yazıda, kuru kayısının sindirim üzerindeki etkilerini küresel ve yerel dinamiklerle inceleyecek ve çeşitli kültürlerde nasıl algılandığına dair bir bakış açısı sunacağız. Kuru Kayısının Gaz Yapıcı Etkisi Kuru…

Kaynanaya Kim Bakar? Gelecekte, kaynanaya kim bakar? Belki de bu, hepimizin bir gün sorması gereken bir soru. Bugünün toplumsal dinamiklerinde, kaynana genellikle ailesinin, özellikle de gelininin yaşamına sıkı sıkıya bağlı bir figür olarak yer alıyor. Ama ya gelecekte? Teknolojinin, sosyal normların ve aile yapıların değişmesiyle, kaynanaya bakım nasıl evrilecek? Kadınlar ve erkeklerin toplumsal rollerinin dönüşümüne paralel olarak, bu sorunun cevabı da giderek daha karmaşık hale geliyor. Hadi gelin, kaynanaya bakmanın gelecekteki etkilerine dair bazı tahminlere göz atalım. Hem stratejik, analitik bir bakış açısıyla, hem de empatik, insan odaklı bir perspektifle… Bu, bir beyin fırtınası olacak. Toplum Değişiyor: Kaynanaya Bakma Beklentileri…

[](https://yemek.com/kavurmali-tarifler/?utm_source=chatgpt.com) Kavurmalı yumurta, Türk mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden biridir. Ancak, bu lezzetin yanına neyin yakıştığı konusu, sadece damak zevkiyle değil, aynı zamanda bilimsel bir bakış açısıyla da ele alınmalıdır. Bu yazıda, kavurmalı yumurtanın yanına neyin gittiğini, besin değerleri ve bilimsel veriler ışığında inceleyeceğiz. — Kavurmalı Yumurta: Besin Değeri ve Doyuruculuğu Kavurmalı yumurta, protein ve yağ açısından zengin bir yemektir. Yumurtalar, yüksek kaliteli proteinler içerirken, kavurma da etin yağlı dokusunu sunar. Bu kombinasyon, uzun süre tok tutma özelliği sağlar. Ancak, bu yüksek kalori ve yağ içeriği, yanına ekleyeceğimiz yiyeceklerin seçimini önemli kılar. — Yanında…